تفاوت روغن ارده و روغن کنجد

وقتی صحبت از چربی‌های مفید به میان می‌آید، نام کنجد و فرآورده‌های آن تقریباً همیشه در صدر فهرست قرار دارد. اما در میان قفسه‌های فروشگاه یا حتی نسخه‌های طب سنتی، بسیاری از افراد تفاوت روغن ارده و روغن کنجد را نمی دانند. در نگاه اول هر دو از دانه کنجد به‌دست می‌آیند و طبعی نسبتاً گرم دارند، اما مسیر تولید، عطر و طعم، ارزش تغذیه‌ای و حتی کاربردشان در آشپزی با هم تفاوت‌هایی ظریف اما مهم دارد.

شناخت این تفاوت‌ها نه‌تنها به انتخاب آگاهانه‌تر در رژیم غذایی کمک می‌کند، بلکه باعث می‌شود بسته به هدف—از پخت‌وپز روزمره گرفته تا مصرف درمانی—گزینه مناسب‌تری را انتخاب کنیم. تا انتهای مقاله با ما همراه باشید:

آیا روغن کنجد همان روغن ارده است؟

خیر. معمولاً بیشتر افراد روغن کنجد را همان روغن ارده کنجد می‌دانند در صورتی که نحوه تولید و برخی از خواص آنها با هم متفاوت است. معمولاً روغن کنجد را به صورت موضعی و روغن ارده کنجد را بیشتر برای پخت و پز استفاده قرار می‌دهند.

اگر روغن گیری پس از تبدیل کنجد به ارده تولید شود، روغن ارده کنجد به دست می آید و اگر مستقیم از دانه های کنجد روغن گیری شود، روغن کنجد تهیه می‌شود.

فواید روغن کنجد که تا به حال نمی‌دانستید! + نحوه نگهداری و روش مصرف

تفاوت روغن ارده و روغن کنجد

روغن ارده در واقع روغنی است که از فشرده‌ سازی ارده (کنجد آسیاب‌شده و بو داده) به‌دست می‌آید. چون ماده اولیه آن ارده است، معمولاً کنجدها پیش از استخراج، تفت داده می‌شوند. همین موضوع باعث می‌شود رنگ آن تیره‌تر و عطر و طعمش قوی‌تر و کمی برشته‌تر باشد.

اما روغن کنجد مستقیماً از دانه‌های کنجد استخراج می‌شود. این روغن می‌تواند از کنجد خام یا بو داده تهیه شود، اما نوع رایج آن که در فروشگاه‌ها می‌بینیم معمولاً از کنجد خام گرفته می‌شود.

روغن کنجد خالص رنگ روشن‌تری دارد، طعم ملایم‌تری دارد و نقطه دود نسبتاً بالایی دارد؛ به همین دلیل برای پخت‌وپز روزمره گزینه محبوب‌تری است. مهم ترین موارد در تفاوت روغن ارده و روغن کنجد عبارتند از:

تفاوت روغن ارده و روغن کنجد در روش تولید

مهم‌ترین تفاوت روغن ارده و روغن کنجد به ماده اولیه و فرآیند استخراج آن‌ها برمی‌گردد. روغن ارده از ارده تهیه می‌شود؛ یعنی ابتدا دانه‌های کنجد پوست‌گیری شده، معمولاً بو داده می‌شوند، سپس آسیاب شده و به خمیر تبدیل می‌گردند. در مرحله بعد، از این خمیر روغن جدا می‌شود. بنابراین روغن ارده یک فرآورده «دو مرحله‌ای» است: ابتدا تولید ارده و سپس استخراج روغن از آن.

در مقابل، روغن کنجد مستقیماً از خود دانه کنجد استخراج می‌شود. اگر این استخراج بدون حرارت و به روش پرس سرد انجام شود، محصول نهایی را روغن کنجد بکر یا فرابکر می‌نامند. در این روش، حرارت حداقلی است و ساختار بسیاری از ترکیبات مفید حفظ می‌شود.

نکته مهم اینجاست که در روغن ارده، به دلیل بو دادن اولیه کنجدها، بخشی از ترکیبات حساس به حرارت مانند برخی آنتی‌اکسیدان‌ها و ویتامین‌ها ممکن است کاهش پیدا کند. در حالی که روغن کنجد بکر، به‌ویژه اگر پرس سرد باشد، معمولاً ارزش تغذیه‌ای کامل‌تری را حفظ می‌کند. بنابراین از نظر میزان فرآوری، روغن کنجد بکر یک انتخاب کم‌دست‌خورده‌تر محسوب می‌شود.

تفاوت روغن ارده و روغن کنجد در طعم و عطر

تفاوت در روش تولید مستقیماً روی طعم و عطر اثر می‌گذارد. روغن ارده به دلیل بو داده شدن کنجدها، طعمی قوی‌تر، آجیلی‌تر و کمی برشته دارد. این طعم برای غذاهای سنتی یا خوراک‌هایی که به عطر کنجد نیاز دارند بسیار دلنشین است، اما در برخی غذاها ممکن است غالب و سنگین به نظر برسد.

در مقابل، روغن کنجد معمولی یا بکر طعم ملایم‌تر و سبک‌تری دارد. رایحه آن کمتر تند است و به همین دلیل با انواع سالاد، غذاهای بخارپز و حتی پخت‌ و پز روزمره سازگارتر است. این ملایمت یک مزیت مهم در رژیم‌های کاهش وزن محسوب می‌شود؛ زیرا وقتی طعم روغن خیلی غالب نباشد، فرد کمتر تمایل به استفاده بیش‌ازحد پیدا می‌کند. در عمل، روغن‌هایی با عطر قوی‌تر گاهی باعث افزایش اشتها یا مصرف بیشتر می‌شوند، موضوعی که در مدیریت کالری اهمیت دارد.

تفاوت روغن ارده و روغن کنجد در ارزش تغذیه‌ای

از نظر ترکیب کلی، هر دو روغن در یک خانواده قرار می‌گیرند و سرشار از اسیدهای چرب غیراشباع هستند؛ به‌ویژه اسید لینولئیک (امگا ۶) و اسید اولئیک که برای سلامت قلب مفید شناخته می‌شوند. همچنین هر دو حاوی ترکیبات آنتی‌اکسیدانی ارزشمندی مانند سسامین و سسامول هستند که در کاهش استرس اکسیداتیو نقش دارند.

با این حال، تفاوت در میزان حرارت اولیه می‌تواند روی مقدار این ترکیبات اثر بگذارد. در روغن کنجد بکر که با حداقل حرارت استخراج می‌شود، احتمال حفظ آنتی‌اکسیدان‌ها و ترکیبات حساس بیشتر است. اما در روغن ارده، به دلیل مرحله بو دادن کنجد، ممکن است بخشی از این مواد کاهش یافته باشد. البته این کاهش به معنای بی‌ارزش بودن روغن ارده نیست، بلکه صرفاً نشان می‌دهد روغن کنجد بکر از نظر حفظ ترکیبات طبیعی، یک پله جلوتر است.

از نظر کالری اما تفاوتی وجود ندارد. هر دو روغن تقریباً ۹۰ کالری در هر قاشق غذاخوری دارند، زیرا کالری روغن‌ها تابع مقدار چربی است و نه روش استخراج. بنابراین در رژیم‌های لاغری، تفاوت اصلی در کیفیت و میزان مصرف است، نه در عدد کالری.

تفاوت روغن ارده و روغن کنجد در کاربرد آشپزی

از نظر کاربرد در آشپزی، روغن ارده و روغن کنجد رفتار کاملاً متفاوتی در غذا دارند. روغن ارده به دلیل طعم قوی و برشته‌ای که از کنجد بو داده گرفته، بیشتر برای طعم‌دهی استفاده می‌شود تا پخت‌وپز سنگین. اگر با آن سرخ‌کردن عمیق انجام شود، هم طعم غذا بیش‌ازحد غالب می‌شود و هم ممکن است حس سنگینی ایجاد کند. به همین دلیل معمولاً در غذاهای سنتی، برخی خوراک‌های محلی یا برای افزودن عطر نهایی به غذا کاربرد دارد، نه به‌عنوان روغن اصلی برای سرخ‌کردن.

در مقابل، روغن کنجد – به‌ویژه نوع بکر یا تصفیه‌نشده ملایم – انتخاب مناسب‌تری برای پخت‌وپز روزمره است. این روغن نقطه دود نسبتاً بالاتری دارد و طعم خنثی‌تری ایجاد می‌کند، بنابراین برای تفت‌دادن ملایم، بخارپز کردن، استفاده در سالاد و حتی پخت غذاهای رژیمی کاربرد گسترده‌تری دارد. در رژیم‌های کاهش وزن هم معمولاً روغن کنجد گزینه منطقی‌تری است؛ چون هم سبک‌تر است و هم طعمش کمتر غالب می‌شود و احتمال مصرف بیش‌ازحد را کاهش می‌دهد.

روغن ارده چیست و چه خواصی دارد؟

در جدول زیر به طور مقایسه ای و سریع می توانید تفاوت روغن کنجد و ارده را مشاهده کنید:

ویژگی	روغن کنجد	روغن ارده
ماده اولیه	دانه کنجد	ارده (کنجد آسیاب‌شده)
مراحل تولید	استخراج مستقیم از دانه	تبدیل به ارده سپس استخراج
طعم	ملایم یا تند (بسته به بو دادن)	عمیق‌تر و کمی غلیظ‌تر
رنگ	روشن تا کهربایی	کمی تیره‌تر

سخن پایانی:

در بررسی این مطلب که روغن کنجد بهتر است یا ارده آموختیم که هر دوی این روغن‌ها دارای خواص سلامتی بسیاری می‌باشند و بسته به شرایط گوناگون می‌توان از این دو محصول مغذی بهره مند شد. البته به یاد داشته باشید که معمولاً روغن کنجد برای مصارف درمانی موضعی و خارجی و روغن ارده برای استفاده در پخت و پز با حرارت پایین و استفاده در انواع غذاها مناسب می باشد. تفاوت روغن ارده و روغن کنجد نیز در نحوه تهیه و تولید این دو محصول مغذی می‌باشد. اگر قصد خرید روغن کنجد دارید پیشنهاد ما خرید روغن کنجد کشاورز است، که با مراجعه به شعبات حضوری و یا به صورت آنلاین می‌توانید خرید خود را انجام دهید.

سوالات متداول مقاله تفاوت روغن کنجد و روغن ارده: