خواص روغن کنجد که تا به حال نمیدانستید!
احتمالاً با خواص روغن کانولا، روغن زیتون و روغن آفتابگردان آشنایی دارید، اما با فواید روغن کنجد به اندازهی کافی آشنا نیستید. روغن کنجد که بیشتر در غذاهای چینی، ژاپنی و خاورمیانه مورد استفاده قرار میگیرد، از دانههای کنجد خام یا برشته شده تهیه میشود.
دسترسی سریع به تیترهای مطالب
روغن کنجد حاصل دانههای خام روشن است و طعمی لطیف و خنثی دارد. از روغن کنجد اغلب برای تفت دادن گوشت و سبزیجات استفاده و یا به سسها و مارینادها اضافه میشود. اعتقاد بر این است که روغن کنجد فواید مهمی برای سلامتی دارد، که در این مقاله با تمامی آنها آشنا خواهید شد. از کاهش وزن تا کنترل قند خون! با ما همراه باشید.
اطلاعات غذایی روغن کنجد
یک قاشق غذاخوری روغن کنجد حاوی موارد زیر است:
- کالری: 120
- پروتئین: 0 گرم
- چربی: 14 گرم
- کربوهیدرات: 0 گرم
- فیبر: 0 گرم
- شکر: 0 گرم
خواص روغن کنجد برای سلامتی
در ادامه برخی از فواید روغن کنجد برای سلامتی بر اساس تحقیقات علمی آورده شده است:
سلامت قلبی عروقی
روغن کنجد بهدلیل ترکیبات ارزشمندش نقش مؤثری در حفظ سلامت قلب و عروق دارد. این روغن سرشار از اسیدهای چرب غیراشباع، بهویژه امگا ۶ است که به کاهش کلسترول بد (LDL) و حفظ تعادل چربی خون کمک میکند.
وجود آنتیاکسیدانهایی مثل سزامین و سزامول در روغن کنجد باعث کاهش التهاب و جلوگیری از اکسید شدن کلسترول در رگها میشود؛ عاملی که در پیشگیری از تصلب شرایین اهمیت زیادی دارد. همچنین مصرف متعادل روغن کنجد میتواند به بهبود جریان خون و کمک به تنظیم فشار خون منجر شود و در نهایت خطر بروز بیماریهای قلبی-عروقی را کاهش دهد.
بهبود حافظه
یک کارآزمایی بالینی در سال 2021 نشان داد که اختلال خفیف حافظه ممکن است شروعی برای زوال عقل یا بیماری آلزایمر باشد. این کارآزمایی، ایمنی و اثربخشی عصاره کیک روغنی کنجد را بر بهبود عملکرد حافظه بررسی کرد. عصاره کیک روغنی کنجد محصول فرعی فرآیندی است که روغن کنجد را از دانههای کنجد خارج میکند.
نتایج نشان داد که عصاره کیک روغنی کنجد به طور قابل توجهی حافظه کلامی را افزایش داده و سطح پروتئینهای آمیلوئیدی پلاسمایی خون را کاهش میدهد. این پروتئینها در بین افراد مبتلا به آلزایمر در سطوح بالاتری قرار دارند.
مدیریت دیابت
روغن کنجد موجب تنظیم قند خون میشود، که به ویژه برای افراد مبتلا به دیابت مهم است. یک مطالعه نشان داد که قرار دادن موشهای مبتلا به دیابت در رژیم غذایی حاوی 6 درصد روغن کنجد به مدت 42 روز، در مقایسه با موشهایی که از روغن کنجد تغذیه نشده بودند، منجر به کاهش قابل توجه قند خون شد.
روغن کنجد حتی برای تنظیم طولانی مدت قند خون نیز مفید است. مطالعهای روی 46 بزرگسال مبتلا به دیابت نوع 2 نشان داد که مصرف روغن کنجد به مدت 90 روز به طور قابل توجهی قند خون ناشتا و هموگلوبین A1C (HbA1c) را در مقایسه با گروه دارونما کاهش میدهد. سطح HbA1c نشانگر کنترل طولانی مدت قند خون است.
تسکین آرتریت
بهدلیل خاصیت روغن کنجد در کاهش التهاب، این ماده میتواند در تسکین علائم آرتریت مؤثر باشد. ترکیبات فعالی مانند سزامین و سزامول به کاهش التهاب مفاصل و کمشدن درد و خشکی صبحگاهی کمک میکنند. مصرف منظم و متعادل روغن کنجد در رژیم غذایی میتواند استرس اکسیداتیو را که یکی از عوامل تشدید آرتریت است کاهش دهد.
علاوه بر مصرف خوراکی، ماساژ موضعی مفاصل با روغن کنجد گرم نیز به بهبود گردش خون، کاهش گرفتگی و آرامسازی مفاصل دردناک کمک میکند و حس سبکی و تسکین موقتی ایجاد میکند.
درمان التهاب لثه
روغن گردانی تکنیکیست که شامل چرخاندن روغن در دهان به مدت 20 دقیقه و سپس بیرون ریختن آن میباشد. طرفداران این روش معتقدند که روغن کنجد با از بین بردن و حل کردن باکتریهای بد داخل دهان، سلامت آن را تقویت میکند.
کاهش استرس و افسردگی
روغن کنجد اسید آمینهای به نام تیروزین دارد. تیروزین باعث افزایش سروتونین میشود که میتواند به مبارزه با احساس استرس و افسردگی کمک کند.
درمان زخم و سوختگی
در حالی که فواید روغن کنجد بیشتر برای موارد سلامتی مصرف میشود، اما مصرف آن به صورت موضعی برای زخمها و سوختگیها نیز بسیار مفید است.
در یک مطالعه بر روی موشها، درمان موضعی با روغن کنجد ازن دار با سطوح بالاتر کلاژن در بافت زخم مرتبط بود. کلاژن یک پروتئین ساختاری است که برای بهبود زخم ضروری است.
مطالعات دیگر نشان داده که درمان موضعی با روغن کنجد زمان سوختگی و بهبود زخم را در موشها کاهش میدهد، اگرچه تحقیقات انسانی در این زمینه وجود ندارد. توانایی روغن در سرعت بخشیدن به بهبود زخمها و سوختگیها را می توان به احتمال زیاد به خواص آنتی اکسیدانی و ضد التهابی آن نسبت داد.
بهبود کیفیت خواب
روغن کنجد میتواند بهصورت غیرمستقیم به بهبود کیفیت خواب کمک کند. این روغن حاوی اسیدهای چرب مفید و آنتیاکسیدانهایی است که به کاهش التهاب و آرامتر شدن سیستم عصبی کمک میکنند و همین موضوع زمینهساز خواب عمیقتر میشود.
در طب سنتی، ماساژ کف پا یا شقیقهها با مقدار کمی روغن کنجد ولرم قبل از خواب توصیه میشود، چون باعث کاهش تنشهای روزانه و ایجاد حس آرامش در بدن میشود. همچنین مصرف متعادل روغن کنجد در رژیم غذایی میتواند به تعادل هورمونها و کاهش استرس کمک کند؛ عواملی که نقش مهمی در داشتن خواب باکیفیت و آرام دارند.
مفید برای بارداری
مصرف روغن کنجد در بارداری به شدت توصیه میشود، چرا که یک محصول مغذی برای مادران باردار است. این ماده سرشار از ویتامینها و مواد معدنی است که در دوران بارداری بسیار مهم هستند، از جمله اسیدهای چرب امگا 6. با این حال، به طور کلی، کالری و چربی بالایی دارد و باید در مقادیر کم، محدود به چند قاشق غذاخوری استفاده شود.
فایده روغن کنجد تنها به چند مورد ختم نمیشوند، بلکه آنقدر زیاد هستند که توصیه میکنیم از خواص روغن کنجد در رژیم غذایی خود غافل نشوید.
افزایش سلامت مو
خواص روغن کنجد برای مو نیز بسیار زیاد است. ترکیبات موجود در این روغن موجب درخشندگی موها میشود. یک مطالعه هشت هفتهای نشان داد که مصرف مکملهای حاوی سسامین و ویتامین E استحکام روزانه مو را افزایش میدهند.
مفید برای دستگاه گوارش
روغن کنجد خاصیت ملین ملایمی دارد و به بهبود حرکات روده و کاهش یبوست کمک میکند. همچنین این روغن با کاهش التهابهای گوارشی، میتواند در بهبود عملکرد معده و روده و کاهش مشکلاتی مانند نفخ و سوءهاضمه مؤثر باشد.
سازگار با رژیم کتوژنیک
بسیاری از طرفداران رژیم کتو نمیدانند که آیا روغن کنجد در رژیم کتوژنیک مجاز است یا خیر. در پاسخ به این سوال باید گفت: بله. روغن کنجد به دلیل چربی سالم فراوان و میزان کربوهیدرات بسیار کم، کاملا با رژیم کتوژنیک سازگار است.
درمان جوش
روغن کنجد برای پوست نیز بسیار مفید است و با خواص آنتی اکسیدانی، ضد التهابی و ضد باکتریایی خود میتواند از راههای مختلفی به پوست شما کمک کند. این روغن به ویژه برای پوستهای مستعد آکنه و اسکار آکنه نیز فوقالعاده است.
خواص روغن کنجد برای سلامت استخوانها
وجود کلسیم، فسفر و روی در روغن کنجد آن را به گزینهای مناسب برای حفظ سلامت استخوانها تبدیل کرده است. مصرف این روغن بهویژه برای سالمندان، زنان و افرادی که در معرض پوکی استخوان هستند مفید است و میتواند به تقویت استخوانها و کاهش دردهای مفصلی کمک کند.
خواص روغن کنجد در طب سنتی
در طب سنتی، روغن کنجد بهعنوان روغنی گرم و مقوی شناخته میشود که برای ماساژ بدن، کاهش دردهای عضلانی و مفصلی و بهبود خشکی پوست کاربرد فراوانی دارد. همچنین از این روغن برای تقویت بدن، افزایش انرژی و بهبود کیفیت خواب استفاده میشود.
مضرات روغن کنجد
مضرات خاصی برای روغن کنجد وجود ندارد. اما مصرف آن برای افراد مبتلا به حساسیت توصیه نمیشود. افراد چاق نیز بهتر است در مصرف این روغن محتاط باشند، چرا که کالری بالای آن ممکن است منجر به اضافه وزن شود.
روش نگهداری روغن کنجد
برای نگهداری از روغن کنجد کافیست آن را در مکانی خنک و تاریک، دور از نور خورشید و منابع گرما نگهداری کنید. اطمینان حاصل کنید که بطری همیشه محکم بسته شده باشد و پس از باز کردن روغن را در یخچال بگذارید تا حد امکان ماندگاری داشته باشد.
اگر تصمیم دارید روغن را در یخچال نگهداری کنید، به یاد داشته باشید که ممکن است کمی غلیظ شود، که این طبیعیست. وقتی اجازه دهید چربی در دمای اتاق گرم شود، همه چیز به حالت عادی برمیگردد.
کلام آخر:
در مجموع، کنجد یکی از مغذیترین دانههای طبیعی است که با ترکیبی از چربیهای سالم، پروتئین، کلسیم و آنتیاکسیدانها میتواند نقش مهمی در حفظ سلامت بدن داشته باشد. مصرف منظم و متعادل کنجد به تقویت استخوانها، بهبود سلامت قلب، افزایش انرژی و کمک به عملکرد بهتر دستگاه گوارش کمک میکند.
با این حال، بهرهمندی از خواص روغن کنجد زمانی بیشترین اثر را دارد که در کنار یک تغذیه متعادل و سبک زندگی سالم مصرف شود. استفاده آگاهانه از کنجد و فرآوردههای آن، مثل ارده، میتواند راهی ساده و طبیعی برای ارتقای کیفیت رژیم غذایی روزانه باشد.
سوالات متداول مقاله خواص روغن کنجد:
1- آیا روغن کنجد برای پخت و پز استفاده میشود؟
از آنجایی که آشپزها و سرآشپزها برای طعم و عطر روغن کنجد ارزش قائل هستند، از آن در آشپزی آسیایی به عنوان چاشنی به جای روغن پخت و پز استفاده میکنند. با نقطه دود بالاتر، روغن کنجد برشته نشده برای سرخ کردن عمیق، باربیکیو، تفت دادن و غذاهای معمولی عالی است.
2- آیا از روغن کنجد می توان برای رفع لک صورت استفاده کرد؟
بله، روغن کنجد به دلیل داشتن آنتیاکسیدانها و ویتامین E میتواند به روشنتر شدن پوست و کاهش تدریجی لکهای سطحی کمک کند. البته برای نتیجه بهتر باید بهصورت منظم استفاده شود و در لکهای عمیقتر، درمانهای تخصصی مؤثرتر هستند.
منابع: